Thema's Auteursrecht/Naburig recht Auteursrechtrichtlijn

Auteursrechtrichtlijn

In het kader van de Digital Single Market kwam de Europese Commissie in 2016 met een voorstel voor Richtlijn Auteursrecht in de digitale eengemaakte markt. In deze richtlijn worden verschillende zaken geregeld. Sedert het verschijnen van het voorstel van de Europese Commissie hebben vele debatten plaats gevonden over de inhoud. Dat heeft geleid tot nogal wat compromissen in de tekst. Op 13 februari 2019 is in de zogenaamde triloog door de onderhandelaars van de Raad van Ministers, het Europees Parlement en de Europese Commissie de finale versie vastgesteld. Deze is op 26 maart in het Europees Parlement goedgekeurd; op 15 april stemde ook de Raad van Ministers in met de Richtlijn.

Belangrijke onderwerpen in de richtlijn zijn:

  • Verplichte uitzonderingen op auteursrecht zoals digitaal gebruik voor educatieve doeleinden, het maken van kopieën voor archiefdoeleinden voor culturele instellingen, text and data mining voor de wetenschap.
  • Voor werken die niet meer in de handel zijn een vorm van extended collective licensing.
  • Vrijwillige facilitering van VOD licensering.
  • Een naburig recht voor pers-uitgevers.
  • Regels inzake auteurscontractenrecht zoals transparantie vereisten en het recht een contract te wijzigen bij onverwacht groot succes.
  • Oplossing voor de value gap.

Met name over het laatste onderwerp heeft veel strijd plaatsgevonden. De zogenaamde value gap is de ongelijkheid tussen de waarde die met auteursrechtelijk beschermd materiaal wordt gecreëerd door platforms als YouTube en de vergoeding die artiesten, auteurs en producenten van die platforms ontvangen. De oplossing is om de activiteit van user upload content platforms onder het auteursrecht te laten vallen. Dat heeft geleid tot een enorme lobby van voor en tegenstanders.

De richtlijn moet nu nationaal in de wetgeving worden geïmplementeerd. De discussie over artikel 17 (voorheen 13) waar de ‘value gap‘ oplossing wordt geregeld, zal nog wel voortgaan. Meer over artikel 17 “de value gap” vindt u hier.

In de zomer van 2019 heeft het Ministerie van J&V een consultatie uit doen gaan over het voorstel voor implementatiewet. NVPI heeft daarop gereageerd (zie bijlage).

Op 11 mei 2020 is het definitieve wetsvoorstel voor omzetting van de EU Auteursrechtrichtlijn in de Nederlandse wetgeving door het Ministerie naar de Tweede Kamer gezonden. Per die datum is de definitieve versie van het wetsvoorstel bekend. Daarin wordt onder meer een oplossing voor de value gap voorgesteld evenals een aantal auteurscontractenrechtelijke bepalingen. Het huidige wetsvoorstel biedt onzes inziens voldoende basis om een snelle inwerkingtreding van het wetsvoorstel te bevorderen. Een aantal belangrijke wijzigingsvoorstellen van NVPI is door het Ministerie overgenomen in het Wetsvoorstel en/of de Memorie van Toelichting. Dat stemt tot tevredenheid. De volgende stap is behandeling in de Tweede Kamer.